Windows-7-logoVirtual Harddiskler, Microsoft Virtual PC adlı, Vmware benzeri sanallaştırma yazılımının, sanal bilgisayarlardaki kullandığı bir dosya türüdür. Bir sanal bilgisayar, gerçek bilgisayarlarda olduğu gibi, CPU,RAM,Disk vb donanımlar kullanır. Sanal bilgisayarların harddiski, VHD formatında saklanır. Bu makalemizde Windows 7 ile gelen bir özellik olan VHD ( Virtual Harddisk ) kullanımını öğreneceksiniz.

Genel Özellikler

Windows 7 ile artık VHD formatı sadece Virtual PC yada Virtual Server içinde değil, tüm Windows 7 kullanıcılarına sunuluyor.

Bir VHD diskinin amacı; veri depolamayı ve yönetmeyi daha kolay hale getirmek, disk bölme ve yapılandırma işlerini çok daha basit ve sorunsuz hale getirmek, verinin güvenliğini, yedeklenmesini ve kurtarılmasını kolaylaştırmak için tercih edilebilir.

Örneğin, 250 GB’lık bir harddiskimiz olsun; Bu diskimiz sadece ve sadece C: olarak belirlnen tek bir partitiondan oluşuyor. Bizim verilerimizi saklamak ve yedeklemek için, ikinci bir bölüme ihtiyacımız varsa, veya programlarımızı ve oyunlarımız ayrı bir bölümde tutmak istiyorsak, VHD kulanabiliriz.

VHD’nin normal partitionlara göre avantajı, taşınablir olmasıdır. Partitionlar ise taşınamazlar, onlar disk üzerinde bulunurlar ve diski taşımanız gerekir.

Bir VHD Oluşturma

Bir VHD oluşturmanın iki yolu vardır. Birincisi Disk management MMC konsoluyla, ikincisi ise, diskpart.exe komut satırı aracıyla. Şimdi her ikisiylede birer VHD oluşturalım. Önce diskpart.exe ile yapalım.

1.Yöntem : Diskpart.exe ile VHD oluşturma

  1. Cmd.exe’yi administrator olarak çalıştırın, komut satırına diskpart yazın.
  2. Create vdisk file=c:sanal1.vhd maximum=100 komutunu çalıştırın. Bu komutu açıklayacak olursam : 
    1. Vdisk: oluşturulacak olan diskin bir sanal disk olduğunu belirtir.
    2. File=c:sanal1.vhd : sanal diskimizin dosyasının nerede hangi isimle tutulacağını belirtir. Ben C: bölümünde sanal1.vhd adlı bir dosya olarak bunu belirledim. Uzantı mutlaka VHD olmak zorunda.
    3. Maximum=100 : oluşturduğumuz diskin boyutunu 100 MB olarak belirler. Bu sayı size kalmıştır.
  3. İşlem sonucunda, c:sanal1.vhd dosyası oluşturuldu (Şekil 1 )

Şekil 1

2. Yöntem : Disk Management ileVHD oluşturma

  1. İlk olarak, start menüden arama kutusuna diskmgmt.msc yazın ve enter a basın, Disk management aracımız açılacaktır (Şekil 2)

Şekil 2

  1. Action menüsünden, Create VHD komutunu seçin. Karşınıza aşağıdaki gibi bir ekran gelecektir (Şekil 3)

    Şekil 3

  2. Burada Location bölümüne, sanal disk dosyasının saklanacağı yer girilir, Virtual Harddisk Size kısımına ise, VHD’nin alacağı maksimum boyut girilir. Buradaki Dynamically Expanding seçeneği, Diskin boyutunu gerektikçe, yani verdiğiniz alanı doldurup yeni dosyalar kaydetikçe büyütür. Ancak dosyaları sildiğinizde boyut küçülmez ! Bu sebeple gerekmediği sürece bu seçeneği tercih etmeyiniz. Fixed size ise, harddiskimizi belirttiğiniz boyutla sınırlandırır ve bu boyut büyüyemez ( Tavsiye edilen) Örnek olarak gerekli ayarları yapmak gerekirse aşağıdaki şekli referans olarak kullanabilirsiniz (Şekil 4)

Şekil 4

VHD’yi formatlayıp kullanmak

VHD dosyası oluşturulduktan sonra, partitionlandırılıp, formatlanması gerekir. Yine buradak işlemleri hem diskpart hem de Disk management ile yapalım.

1.Yöntem diskpart ile VHD’yi hazırlamak :

1. diskpart.exe çalıştırılır ve sırasıyla şu komutlar girilir:

  1. select vdisk file=c:sanal1.vhd
  2. attach vdisk

bu komutlarla önceden oluşturduğum sanal1.vhd dosyasını sisteme ekliyoruz. Şimdi devam edelim.

  1. List disk ( bu komut sistemdeki bağlı diskleri gösterir, her bir diskin bir numarası vardır. Bizim sanal disk buradaki son numarayı taşımalıdır.)
  2. Select disk 1 ( bu numara sanal diskimizin numarası ) (Şekil 5)

Şekil 5

  1. Create partition primary (böylelikle bir primary partiton oluşturursunuz.)
  2. Assign letter z: ( diskimize z: harfini atar )
  3. Exit ( diskpart.exe den çıkarız)
  4. Cmd.exe yi çalıştırın ve format z:/q komutunu çalıştırın.

Bu aşamadan sonra diski formatlamak isteyip istemdiğinizi soran bir uyarı gelecek. Y’ ye basıp devam edin ve son aşamada enter a basıp, yapılandırmayı bitirin.Artık sanal disk hazır durumda

2.Yöntem:Disk Management ile VHD’yi hazırlamak :

  • Önceki bölümde Disk management ile sanaldisk2.vhd adında bir sanal disk oluşturduk. Şimdi bu disk, daktif durumdadır ve sisteme tanıtılması gerekir (Şekil 6)

Şekil 6

  • Ekranda disk simgesinin bulunduğu alana ( Unknown,100MB,Not initialized yazan bölüm) sağ tıklayın ve Initialize Disk komutunuçalıştırın. Karşınıza küçük bir pencere çıkacak(Şekil 7). Burdan herhangi bir değişiklik yapmadan OK leyin.

Şekil 7

  • Bu işlemi yaptıktan sonra disk sistem tanıtılıyor ve online konuma geliyor. Ancak diski henüz partitionlandırmadık. Bu sebeple, henüz diskimizi kullanamayız. Şekil 6′da da görünen Diskin yanındaki Siyah alana ( unallocated) sağ tıklayın ve New Simple Volume komutunu çalıştırın. Welcome To the New Simple Volume Wizard adlı bir pencere gelecektir. Next diyerek devam ediniz.
  • Specify Volume Size bölümünde bölümün boyutunu girin (şekil 8) ve next diyerek devam edin.

Şekil 8

  • Diskinize sürücü harfi yada bir yol atayın.Yada buradaki varsayılan harfi kullanabilrsiniz. Bu Burada x: harfini seçiyorum(Şekil 9) ve next diyerek devam edelim.

Şekil 9

  • Diskinizi uygun bir dosya sistemiyle formatlayın ve sürücü etiketi girin (isterseniz, opsiyonel) Şekil 10

Şekil 10

  • Next diyerek devam edin. Son aşamada bir ekran çıkacak, burada, sihirbazda belirttiğiniz ayarlar özet olaak görütülenecektir. Bunu da Finish butonuna basarak bitirin. Bu aşamadan sonra diskimiz kısa süre içinde formatlanacak ve kullanıma hazır hale gelecektir.

Aşağıda sanal disklerimizin sistemdeki gömrüntüsü görünmektedir (Şeki 11)

Şekil 11

Sanal Diskin Kullanımdan kaldırılması

Sanal diskinizi kullanımdan kaldırmak istiyorsanız, basitçe izlemeniz gereken adımlar şunlar :

  1. Disk management ı açın.
  2. Kaldırmak istediğiniz diske sağ tıklayıp DetachVHD komutuna tıklayın, karşınıza aşağıdaki gibi bir ekran gelir Şekil 12

Şekil 12

  1. Burada Kesinlikle lüzum olmadığı sürece Delet the virtual hard disk file after removing the disk kutusunu işaretmeleyin. Çünkü bu seçenek, sanal diski hem disk mamangmenttan kaldırı, hemde VHD dosyasını siler.Sizde içindeki tüm datayı kaybedersiniz. Kutucuğu işaretlemeyin ve sadece OK’e tıklayın.

Sanal Diskin Tekrar Kullanıma alınması

Kaldırdığınız bir diski yine Diskmanament ile kullanıma alablirsiniz. Yapmanız gereken şey disk mamangemen’ı açmak ve Actions bölümünden, Attach VHD komutunu çalıştırıp, VHD dosyasının yerini göstermek (Şekil 13)

Şekil 13

Buradaki tek kayda değer seçenek, Read-Only seçeneği Bu diski sistem bağlarken Salt-Okunur, yani yazılamaz ve silinemez olarak bağlar. Böylelikle sanal diskten kazayla dosya silinmesini önüne geçmiş olursunuz ve virüs, trojan gibi tehditlerdende korumuş olursunuz.

Bu yazınında sonuna geldik. Bir başka makalemde görüşene kadar iyi günler dilerim.

ÖZGÜR KOLUKISA

MCSE+S+M/CCNA/MCTS/MCITP