Microsoft Office Sharepoint Services 2007

Microsoft Office Sharepoint 200 yazımızın bu ikinci bölümünde, kurulum sonrasında, portalınızın mutlaka çalışması için gerekli olan yapılandırmaları gerçekleştireceğiz. Bunların en önemlisi, portallar oluşturmak olacak. Windows Sharepoint Services’de, kurulum tamamlandıktan sonra bir tane hazır portal gelmektedir. Ancak MOSS 2007′de kurulum sonrası sadece Administration Site çalışır, kullanıcılarımızın erişebilecekleri bir site yoktur. Bu sebeple kullanıcılarımızın ulaşacakları bi site oluşturmak gerekir. Bu yazımda, Örnek bir portal site nasıl oluşturulur, bunu görecek ve öğreneceğiz. 

İlk olarak, Sharepoint’deki kavramlardan biraz bahsetnek istiyorum. Sharepoint her ne kadar kullanımı ve yapılandırması kolay olsa da, Sharepoint’de ki kavramlar işinizi ilk aşamada zorlaştırabilir.

Application : Sharepoint uygulaması. Her nekadar adı uygulama olarak geçse de, aslında Applicationlar birer Web sitesidir. Applicationlar varolan bir IIS sitesinin içindede oluşturulabiir, ve ya ayrı birer site içinde de tutulabilir. Ayrı birer site içinde tutmak normalde tercih etmeniz gereken bir yoldur. Çünkü IIS’de her bir Web site için farklı farklı authentication yöntemleri, ayrı birer SSL sertifikası ve daha pek çok benzersiz ayar tanımlanabilir.

Site Collection : Bizim site yada sayfa olarakta adlandırabileceğimiz, bir başka Sharepoint bileşeni. Site Collectionlar, Sharepoint’de bir template ( şablon ) olarak oluşturulurlar. Bu templatelere göre, portalınız, tüm bir ekibin çalışabileceği genel amaçlı bir portal, bir döküman havuzu yada kişisel bir sayfa bile olabilir.

Not: Site Collection oluşturmadan Applicationlar, veya siteniz çalışmaz.!!

Şimdi gerekli adımları gerçekleştirelim ve bir Sharepoint Sitesi oluşturalım. İlk olarak Sharepoint Administration Site’ı açalım. Administrative Tools içinden “Sharepoint Central Administration” a tıklayın.

Şekil 1

Daha sonra Central Administration içinden Application Management’ı tıkayın(Şekil 1) Burada Application olarak adlandırdığımız Sitemizi oluşturacağız. Sharepoint Web Application Management altındaki “Create or Extend Web Application” linkine tıklayın (Şekil 2)

Şekil 2

Create or extend Web Application sayfasında Create a new Web Application linkine tıklayalım (Şekil 3).

Şekil 3

Creat a New Application sayfası, yeni bir web application oluşturmak için pek çok seçeneğin ve ayarın yapılbileceği bir sayfadır : Yine de çoğu durumda yapacağınız ayarlama sayısı, çoğu durumda 3-4 ü geçmez. İlk olarak IIS Web site ayarlarında, sharepoint site için IIS ayarlarını yapmak gerekir. Önce şuna karar kılın : Yeni bir IIS sitesimi, yoksa varolan bir IIS sitesinimi kullanacaksınız ? Eğer yeni bir IIS sitesi kullanırsanız, farklı port numarası, farklı bir isim, farklı erişim ayarları, sertifikalar kullanabilirsiniz. Varolan bir IIS sitesi kullanırsanız, bu konuda biraz daha zorlanabilirsiniz. Sitenizin ayarları varolan bir IIS sitesi ile aynı olacaktır.

Bu konuda şunu söyleyebilirim ki, eğer portallar aynı ayarları kullanacak ise aynı siteyi kullanablirsiniz. Fakat siteler için farklı port adresleri, erişim adresleri, bandwidth, sınırlamalar, yasaklamalar ve sertifikalar kullanmak istiyorsanız yeni bir site oluşturun. Ben bu yazıda yeni bir IIS sitesi oluşturarak devam edeceğim. Yeni bir IIS sitesi oluşturmak için, “Create a new IIS web site ” seçeneğini işaretleyin. Description bölümüne IK-Portalı, Muhasebe, Teknik gibi, siteı tanımlayan bir yazı yazınız. (Şekil 4). Port bölümüne, aksi bir durum olmadığı sürece 80 olması uygundur.

AKSİ DURUM : Her IIS websitesi normalde farklı portlardan çalışır. İki web sitesi normalde aynı porttan çalışamaz(Siteler için farklı ip adresleri kullanırsanız çalışırlar) . Bu sebeple sitelere ulaşırken, adresin sonuna :85, 8443 gibi port numarası yazılır. Örneğin; http://portal.kolukisa.net:85 gibi.. Yalnız bu yapılandırma özellikle de son kullanıcı için pek pratik değildir. Fakat iki ya da daha fazla siteniz varsa ve aynı porttan çalışması gerekiyorsa, bu siteler için host header denilen bir değer girilmelidir. Host header, siteleri birbirinden ayırmak için kullanılan, sitenin adresini tanımlayan bir adres bilgisidir. Böylece aynı porttan çalışan siteler kardeşçe çalışırlar. Örnek; İki tane site olsun. Bunlardan birisi Bilgi İşlem için, diğeride Pazarlama departmanı için oluşturulmuş olsun. Her iki sitede 80 numaralı porttan yayın yapacaksa, bilgi islem için host header; bilgiislem.kolukisa.net olabilir. Pazarlama departmanının IIS web site host header ise ; pazarlama.kolukisa.net olabilir.

Burada önemli bir nokta vardır. Mesela pazarlama sitesine ulaşılacağı zaman, Internet Explorer’a http://pazarlama.kolukisa.net yazılması, bilgi işlem için bilgiislem.kolukisa.net yazılması gerekir. İkinci olarakta, DNS serverda pazarlama ve bilgiislem adında birer cname oluşturularak, sharepoint serverın Host(A) kayıdı gösterilmelidir. Bir başka yöntem ise hem bilgiislem hemde pazarlama adında birer Host(A) kayıdı açılıp ip adresi olarak Sharepoint serverın ip adresinin tanımlanmasıdır.

Örnek : DNS Serverda sharepoint serverın Host kaydının adı portal : ip adresi 192.168.50.50 olsun. Siz, bilgiislem adında bir cname açacak ve portal adlı A kaydını göstereceksiniz. Ör : http://articles.techrepublic.com.com/i/tr/cms/contentPics/r00220010514wrr01_11.gif linkindeki resime göz atın.

Şekil 4

Şekil 5te gördüğünüz bölümde Web sitesinin temel güvenlik konfigürasyonunu gerçekleştiririz. Authentication provider kısımında, siteye bağlanırken kullanılacak kimlik doğrulama protokolünü seçebilirsiniz. Burada NTLM ve Kerberos olmak üzere iki seçenek vardır. NTLM eski ve nispeten zayıf, Kerberos ise daha yeni ve güvenli bir protokoldür. Ancak Negotiate (Kerberos) seçeneğinde, eğer Kerberos kullanılamıyorsa, authentication protokocol otomatik olarak NTLM e dönecektir. Ben burayı NTLM olarak varsayılan değerde bıraktım. Windows 2000 ve sonrası tüm istemciler Kerberos ile çalışabilir, fakat Sharepoint’te Kerberos’un çalışması için, bir SPN ( Service Principle Name ) oluşturulması gerekir. Bu yazıda konuyu dağıtmamak için, Sharepoint için SPN oluşturmayı bir başka makaleme saklayacağım. Ben NTLM seçerek yola devam ediyorum.

Allow anonymous seçeneğiyle, Sharepoint Sitesine Anonymous ( Kimlik doğrulama olmaksızın, isimisiz, şifresiz gerçekleştirilen bağlantılar) bağlantı kabul edip etmeyeceğinizi belirleyin. Ben burada, varsayılanda da olduğu gibi buna izin vermedim. Bu durumda, herkes siteye bağlanırken şifre girecek (Sharepoint domainde çalışıyor ise domain kullanıcılarına şifre sorulmaz ).

Use Secure sockets Layer (SSL) : Sharepoint sitesinin SSL ile korunup korunmayacağını belirler. SSL Server ile istemci bilgisayar araındaki veri trafiğini şifreleyen bir kriptolama metodudur ve sertifika ile güvenlik sağlar. SSL li sharepoint siteleri açılırken adresin başına http yerine https yazılması gerekir,ayrıca site 443 numaralı porttan çalışır ( Eğer değiştirmediyseniz). SSL yükleme ve SSL ile çalıştırma bir başka konumuz olacağında bu makalede bu konudan bahsetmeyeceğim. Devam edelim.

Şekil 5

Create or Extend Web Application ekranının Load balanced URL kısımında, sitemizin Load Balance URL’i gösterilir. Eğer NLB ile bir Load Balance yani yük dengelemeli Cluster oluşturacaksanız bu kısımı düzenlemeniz gerekebilir. Normalde dokunmanıza gerek yoktur.

Application Pool bölümünde, IIS sitemizin Application pool olarak, varolan bir pool mu yoksa yeni bir pool m kullanacağını belirtmeniz gerekir. Aynı application poollar, aynı Worker process yada worker process grubunu kullanırlar. Her worker process grubu aynı sistem kaynaklarını kullanırlar. Sitemizin güvenliği ve performansı için farklı Application Poolar oluşturmanızı tavsiye ederim. Ben “Create a new application pool” seçeneğiyle yeni bir pool oluşturuyorum. Pool un adı Ik-Portal olacak.

Her application pool u çalıştırmak için bir kullanıcı hesabı yada Security Principle gerekir. Preefines bölümünde Network gibi ön tanımlı bir security principle girebilir, yada Benim gibi Configurable seçerek Administrator gibi bir kullanıcı adını şifresiyle beraber tanımlayabilirsiniz.Normal şartlarda burasını predefined olarak bırakablirsiniz. Ancak ilerleyen makalelerde göreceğiniz üzere, Sharepoint’in Exchange & Active Directory ile entegrasyonunu yapmak için buraya bir Active Directory kullanıcı tanımlamanız daha iyi olacaktır..(Şekil 6)

Şekil 6

Database Name and Authentication bölümünde, Sharpoint sitemizin Databaselerinin nerede tutulacağını belirleriz. Çok gerekmedikçe, Sharepoint’i kurarken tanımladığımız Database serverdan başka bir server göstermeyin. Ancak varolan DB serverınız çok yavaş yada problemli ise bir başka serverı göterebilirsiniz. Ben Database server olarak portal08sqlexpress diyerek varolan DB serverımı gösterdin. Buradaki değeri, SQL’in kurulduğu bilgisayar ve SQL instance değerini girerek tanımlayablirsiniz: ServerInstance şeklinde, portal08sqlexpress gibi…

Database Name ; Her site için yeni bir Database(DB) gerekir. Bu DB için buraya bir isim giriniz. IK_DB gibi… (Şekil 7)

Authentication olarak çoğu SQL serverda Windows Authentication varsayılan olarak gelir. Windows Authentication güveni ve güçlüdür. SQL’in kendine ait SQL authenticationı ise daha zayıftır. Authentication, uygulamanın Database servera ve databselere erişmesi için mutlaka gereklidir. Çok gerekmedikçe, Windows Authentication değerini değiştirmeyin.

Şekil 7

Bütün gerekli ayarlamaları yaptıktan sonra, OK’e tıklayın, Sharepoint ve iis web sitemiz en geç birkaç dk içinde oluşturlacaklar.(Şekil8)

Şekil8

Eğer herhangi bir hata yoksa, aşağıdaki ekranı görmelisiniz “Application Created”. Bu sayfada kısaca yapmamız gerekenler sayılmakta. IIS ve Sharepoin sitesinin oluşturulması, onun doğrudan eişilip kullanılabileceği anlamına gelmez. Öncelikle, IIS servisleri yeniden başlatılmalıdır. Bunun için Start à Runà
iisreset /noforce komutunu
girin. Bu komutla iis servisleri yeniden başlatılacak.(Şekil 9)

Şekil 9

IIS yeniden başlatıldıkan sonra, tekrar Sharepoint Central Administration sitesini açın ve Application Management ekranına gelin. Sharepoint Site Management başlığı altından “Create site collection” linkine tıklayın.

Site collectionlar, sitemizin dosyalarıdır. Site collection varolan bir site ile ilişkilendirilir.Oluşturduğunuz site için bir collection belirlemezseniz, sitenizi açtığınızda “Sayfa görüntülenemiyor” hatası alır ve siteyi açamazsınız. (Şekil 10)

Şekil 10

Create Site Collection bölümüde, Web Application başlığı altında oluşturduğunuz Sharepoint Applicaiton( Oluştuduğunuz siteyi ) seçiniz. Zaten bu oluştuduğunuz ilk apllication ise herhangi bir şey seçmenize gerek yoktur. Eğer birde fazla Application varsa, listeden oluşturduunuz siteyi application ı seçin.

Title and Description alanında, Title bölümüne, Sitenin pencre başlığında görünecek olan adını yazın. Description kısımına ise bu Sharepoint Applicationını tanımlayan bir yazı girin (Şekil 11).

Web site address alanı önemlidir. Zira, insanlar bu siteye ulaşırken Web Site Address de belirtmiş olduğunuz adresi yazarak bağlanacaklar.Burada açılır kutudan /sites seçilebilir. Veya doğrudan server adresini girdiklerinde siteyi görüntülesinler istiyorsanız burayı / şeklinde bırakın. (Şekil 11)

Şekil 11

Yine aynı sayfada, Template Selection bölümünde, sitenizin görünümünü ve fonksiyonlarını doğrudan etkileyecek olan site şalonunu seçmelisiniz. Çoğu durumda Team site işinizi fazlasıyla görecek. Team site duyurular, döküman havuzları, iletişin adresleri, görevlerin ve daha pek çok şeyin bir arada bulunacağı bir şablon türüdür. Boş bir sayfa ile başlamak istiyorsanız Blank site, Sadece döküman havuzu istiyorsanız Document Workspae seçebilirsiniz. Wiki Site, Wikipedia tarzı bir site, Blog ise, wordpress tarzı, windows magazin gibi bir blog oluşturmanızı sağlar. Meetings, Enterprise, Publishing tablarında daha farklı bir çok şablon türü vardır. Microsoft’tan yeni şablon türleride indirip sitenize farklı fonksiyonlar ve görünümler ekleyebilirsiniz. Templatler bir sonraki makalemizin konusu olduğundan bu konuya şimdilik fazla değinmeyeceğim.

Primary Site Collection Administrator ve Secondary Site Collection administrator : Primary kısımına Bu sitnin yöneticisinin adını yazın. Bu kullanıcı, oluşturduğunuz Sharepoint sitesini yönetebilecek olan kullanıcıdır. Secondary Site collection administrator, opsiyoneldir ve yardımcı bir admin hesabıdır. Buraya bir kullanıcı tanımlamanız şart değildir.

Quot Template kısımı normalde boştur. Sitenin kullanın limitlerini Quota templateler ile belirleyebirsiniz. Bunun için önceden Quota template oluşturulması gerekir. Sonradan da oluşturulabilir.

Ok e tıklayarak devam edelim.

Şekil 12

Kısa bir süre sonra Site collection oluşturulacaktır. Aşağıdaki ekranı göreceksinizdir. Ekranda, sitenin erşim adresi görüntülenir.

Şekil 13

Sitemizin adresini yazdıktan sonra aşağıda göründüğü gibi bir sayfayla karşılaşacaksınız(Şekil 14) Artık kullanıcılarmızın erişebilecekleri bir Sharepoint sitesi var. Ancak yinede işimiz tam anlamıyla bitmiş sayılmaz, henüz yeni başladık J Siteye erişecek olan kullanıcıları tanımlamak, erişim izinleri vermek, sitnin görünüm ayarlarını yapmak, email adresi ve mail server ayarları gii başka ayarlar daha yapmanız gerekmekte. Bu temel ayarların bir kısımını ve en temellerini bir önceki yazımda belirtmiştim.Makale her ne kadar Windows Sharepoint Service 3.0 için yazılmış olsa da hem Windows Sharepoin Service hem de Office Sharepoint Services 2007 için çoğu ayar ortaktır, hatta görünümleri ve menülerin yerleri/isimleride dahil. Bu yapılandırma ayarlarını yapmak için : http://www.kolukisa.net/windows-sharepoint-kurulum-ve-konfigurasyonu.aspx  adresine tıklayın.

Şekil 14

Evet, bir yazının daha sonuna geldik. Bir sonraki Sharepoint yazımda Sharepoint sitesinin diğer önemli ayarlarının yapılmasını ve özelştirilmesini inceleyeceğiz. Konuyla ilgili sorularınız için lüfen yorum bölümünü kullanın. Bir sonraki yazımda görüşene kadar iyi günler dilerim.

ÖZGÜR KOLUKISA